TARLA'da ilk ışınlama deneyi tamamlandı
Ankara Üniversitesinin öncülüğünde kurulan Türk Hızlandırıcı ve Işınım Laboratuvarı'nda (TARLA) görev yapan bilim insanları, mayıs ayında ilk ışınlama deneyini başarıyla tamamladı. Gölbaşı yerleşkesindeki laboratuvarda gerçekleştirilen çalışma, Türkiye'nin kendi imkânlarıyla kurduğu hızlandırıcı altyapısıyla malzemelerin radyasyon etkilerini inceleyebildiğini ortaya koydu.
TRT Haber'de yayınlanan habere göre, Yükseköğretim Kurulundan (YÖK) yapılan açıklamada, deneyde cam ve pleksiglas örneklerinin hızlandırılan elektronlardan elde edilen gama ışınlarına maruz bırakıldığı belirtildi. İşlem sonrasında camın renginde değişim olduğu, pleksiglasın yapısında ise kırılmalar ve değişimler gözlemlendiği ifade edildi. Konu Sabah, Webtekno tarafından da aktarıldı.
TARLA Müdürü Dr. Özlem Karslı, kendi kurdukları hızlandırıcı sistemiyle ilk kez malzeme örneklerini ışınladıklarını vurguladı. Karslı, "Bu ışınlama deneyleriyle Türkiye, aslında bilimsel camiada önemli bir eşiği geçmiş oldu." ifadesini kullandı. Beklenen sonuçların elde edilmesinin deneyin başarısını gösterdiğini belirten Karslı, uzaydaki uyduların radyasyondan etkilenen kamera lensleri ve sensörlerindeki bozulmaların incelenmesi ve giderilmesine yönelik çalışmalar yürüttüklerini aktardı.
Karslı, bu araştırmaların uydu camlarının ve lenslerinin iyileştirilerek yeniden kullanılmasına katkı sağlayabileceğini, savunma sanayisindeki optik sistemlerin geliştirilmesi ve otomobilden cep telefonuna kadar çeşitli ürünlerde kullanılan malzemelerin dayanıklılığının test edilmesinde bu altyapının kullanılabileceğini bildirdi. Ayrıca tıbbi görüntüleme ve kanser tedavisinde kullanılabilecek izotoplara yönelik ön araştırmaların da TARLA'da yapılabileceğini kaydetti.
TARLA Hızlandırıcı Birim Yöneticisi Barış Yıldırım Demir, deneyin laboratuvar için bir dönüşüm noktası olduğunu belirtti. Demir, "Yaptığımız deney TARLA için bir dönüşüm noktası oldu. Çünkü ülkemizde ilk defa süperiletken modülleri kullanarak elektronları hızlandırdık." bilgisini paylaştı. Hızlandırıcı teknolojisi sayesinde malzemelerin uzun yıllar içinde karşılaşabileceği etkilerin kısa sürede incelenebileceğini vurgulayan Demir, "Bir dakika ışınlamayla biz, güneşin verdiği 20 yıllık etkiyi bir dakikada öğrenebiliriz." açıklamasında bulundu.
AÜ'de bilgisayar mühendisliği alanında doktora yapan ve TARLA'nın demet teşhis biriminde görev alan Arif Öztürk ise elektronların hareketini takip eden sistemler üzerinde çalıştıklarını ifade etti. ABD'deki Stanford Üniversitesi ve Silikon Vadisi, Japonya'daki Tsukuba ve Güney Kore'deki Pohang gibi merkezleri örnek gösteren Öztürk, hızlandırıcı teknolojilerinin bilimsel araştırmaların yanı sıra ülkelerin teknolojik gelişimine de katkı sağladığının altını çizdi. Öztürk, "Ülkemize halihazırda bir bilgi kütüphanesi hediye etmiş durumdayız. Umarım bunu gün geçtikçe de artırırız." ifadelerini kullandı.
TürkAta Haber Ajansı
Iğdır Şehir Gündemi